powered by CADENAS

Social Share

Piła (narzędzie) (16737 views - Basics)

Piła – samodzielne narzędzie lub część urządzenia w formie ząbkowanego ostrza służące do przerzynania materiałów takich jak drewno, kamień, metal i innych ciał stałych. Ostrze to wprawiane jest w ruch w zależności od rodzaju piły, np. za pomocą mięśni lub energii elektrycznej, parowej czy wodnej. Piła znana była już w starożytności. Grecy ten wynalazek przypisują Talosowi[potrzebny przypis] bratankowi Dedala, który przypłacił to życiem; zginął z ręki zazdrosnego wuja. Piła zwykle składa się z zębatego ostrza zwanego brzeszczotem napiętego w ramie lub zaopatrzonego w jeden lub dwa uchwyty służące do jego poruszania. Wyjątkiem są piły tarczowe, o kolistym kształcie, gdzie zęby umieszczone są na obwodzie tarczy. Kształt zębów piły ma różne formy w zależności od rodzaju materiału poddawanego obróbce (np. drewno mokre czy suche, twarde lub miękkie), kierunku cięcia (wzdłuż czy w poprzek włókien) jak i wymaganej precyzji cięcia. Zęby piły mogą mieć kształt klinowaty, łukowaty (tzw. "wilcze zęby") lub kwadratowy (w piłach do kamienia). Brzeszczot piły wykonywany jest ze stali, a zęby piły stanowią jedną całość wraz z brzeszczotem. Zęby piły mogą być miejscowo hartowane w celu zmniejszenia ich tępienia. Są również wykonywane piły o zębach z nakładkami z twardszych materiałów np. z węglików spiekanych. Ślad po przejściu piły przez materiał nazywamy rzazem. Szerokość rzazu jest większa od grubości brzeszczotu piły, ze względu na zmniejszenie oporów tarcia bocznych powierzchni brzeszczotu o przerzynany materiał. W tym celu zęby są rozwierane to znaczy, że końce zębów są na przemian wyginane na boki, najlepiej za pomocą odpowiedniego narzędzia. W piłach z zębami z nakładkami, szerokość rzazu wynika z grubości nakładek odpowiednio powiększonej w stosunku do grubości brzeszczotu.
Go to Article

Explanation by Hotspot Model

Piła (narzędzie)

Piła (narzędzie)

Ten artykuł dotyczy narzędzia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Piła – samodzielne narzędzie lub część urządzenia w formie ząbkowanego ostrza służące do przerzynania materiałów takich jak drewno, kamień, metal i innych ciał stałych. Ostrze to wprawiane jest w ruch w zależności od rodzaju piły, np. za pomocą mięśni lub energii elektrycznej, parowej czy wodnej.

Piła znana była już w starożytności. Grecy ten wynalazek przypisują Talosowi[potrzebny przypis] bratankowi Dedala, który przypłacił to życiem; zginął z ręki zazdrosnego wuja.

Zęby piły tarczowej z nakładkami z węglików spiekanych

Piła zwykle składa się z zębatego ostrza zwanego brzeszczotem napiętego w ramie lub zaopatrzonego w jeden lub dwa uchwyty służące do jego poruszania. Wyjątkiem są piły tarczowe, o kolistym kształcie, gdzie zęby umieszczone są na obwodzie tarczy. Kształt zębów piły ma różne formy w zależności od rodzaju materiału poddawanego obróbce (np. drewno mokre czy suche, twarde lub miękkie), kierunku cięcia (wzdłuż czy w poprzek włókien) jak i wymaganej precyzji cięcia. Zęby piły mogą mieć kształt klinowaty, łukowaty (tzw. "wilcze zęby") lub kwadratowy (w piłach do kamienia). Brzeszczot piły wykonywany jest ze stali, a zęby piły stanowią jedną całość wraz z brzeszczotem. Zęby piły mogą być miejscowo hartowane w celu zmniejszenia ich tępienia. Są również wykonywane piły o zębach z nakładkami z twardszych materiałów np. z węglików spiekanych.

Ślad po przejściu piły przez materiał nazywamy rzazem. Szerokość rzazu jest większa od grubości brzeszczotu piły, ze względu na zmniejszenie oporów tarcia bocznych powierzchni brzeszczotu o przerzynany materiał. W tym celu zęby są rozwierane to znaczy, że końce zębów są na przemian wyginane na boki, najlepiej za pomocą odpowiedniego narzędzia. W piłach z zębami z nakładkami, szerokość rzazu wynika z grubości nakładek odpowiednio powiększonej w stosunku do grubości brzeszczotu.

Technika obróbki

Piły w formie stalowej taśmy napiętej w ramie lub zaopatrzonej w uchwyty pracują ruchem posuwisto - zwrotnym wykorzystując jeden (pchanie lub ciągnięcie) lub obydwa cykle robocze. Przykładem piły wykorzystującej dwa cykle jest piła dwuręczna (popularnie zwana "moja-twoja") lub piły kabłąkowe - warunkiem jest dokładnie taka sama geometria zębów w obie strony.

Piły jednouchwytowe stosowane w kulturze zachodniej są tradycyjnie przystosowane do cięcia przez pchanie (pracujemy "od siebie"). Stwarza to pewną niedogodność, że przy słabym rozwiedzeniu piła może się klinować w materiale, a przez to brzeszczot może ulec zdeformowaniu. Praca piłą w ten sposób wymaga znacznych umiejętności manualnych.

W kulturze wschodniej natomiast piły ciągniemy (pracujemy "do siebie"), ostrze nawet jeśli stawia opór pozostaje proste. Precyzyjne cięcie taką piłą jest o wiele łatwiejsze nawet dla laika. Stąd tak wielka popularność np. "pił japońskich"

Podział pił

Ze względu na obrabiany materiał, zastosowanie, sposób napędu i wykonywany ruch roboczy wyróżnia się podstawowe rodzaje pił:

Piły ręczne

  • piły ramowe:
    • ramówka (klobzega) do przerzynania wzdłużnego kłody na deski i forniry – długość 120 – 150 cm;
    • krawężnica do zgrubnego przerzynania wzdłużnego – dł. 76 – 86 cm, szer. 40 – 55 mm;
    • czopnica – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien – dł. 55 – 75 cm, szer. 35 – 40 mm;
    • odsadnica – cięcie precyzyjne w poprzek włókien – dł. 48 – 56 cm, szer. 35 – 42 mm;
    • krzywica – do wyrzynań krzywoliniowych – dł. 28 – 100 cm, szer. od 6 mm w górę;
    • włosowa (włośnica, laubzega) do artystycznych, precyzyjnych wyrzynań w cienkich deseczkach, fornirach i sklejkach
  • piły jednouchwytowe:
    • płatnica (rozpłatnica, fuchszwanc) – cięcie precyzyjne wzdłuż włókien;
    • grzbietnica – cięcie precyzyjne w poprzek włókien;
    • otwornica (lochzega) - do wyrzynań krzywoliniowych;
    • narżnica (zarzynaczka, gratzega) – do wpustów na zasuw – „jaskółczy ogon”;
    • pasownica – z grzbietem, czasem z przestawnym ostrzem do pasowania styku krawędzi połączeń
  • poprzeczne do drewna okrągłego i prętów:
    • dwuręczna (dwuchwytowa);
    • kabłąkowa;
    • ogrodnicza.

Pilarki mechaniczne

  • trak – do przerzynania wzdłużnego kłód na asortymenty drzewne:
    • poziomy jednopiłowy;
    • pionowy wielopiłowy;
  • pilarka tarczowa (cyrkularka – z niem. Circularsäge, krajzega – z niem. Kreissäge) - ostrze w formie zębatego dysku mocowane w różny sposób na wale napędowym do cięcia podłużnego lub poprzecznego:
    • stołowa – najbardziej popularny typ pilarki zwykle do cięcia podłużnego – tarcza piły wystaje ponad blat stołu roboczego;
    • ukośnica – cięcie pod kątem – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym;
    • wahadłowa – tarcza z napędem zawieszona na uchylnym ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego;
    • ramieniowa – przesuwna tarcza z napędem zawieszona na ramieniu nad blatem roboczym – do cięcia poprzecznego;
    • panelowa – zautomatyzowana, z systemem optymalizującym rozkrój płyt w dużych zakładach meblarskich;
    • formatowa – pozioma, wyposażona w wózek boczny i tzw. podcinak (mała dodatkowa piła wykonująca przeciwrzaz) zapobiegający strzępieniu krawędzi płyty przez główne ostrze – w małych stolarniach do przerzynania w różnych kierunkach;
    • formatyzerka – pionowa, z pił poruszającą się w pionie i poziomie (posuw ręczny lub mechaniczny) używana do rozkroju płyt;
    • ręczna - mała pilarka, która oprócz tarczy składa się głównie z silnika i malutkiego "blatu", który tak jak w wyrzynarce dociskamy do przecinanej powierzchni a nie kładziemy na nim materiału tak jak ma to miejsce w przypadku piły stołowej;
  • pilarka taśmowa – zębata taśma o obwodzie zamkniętym napięta między dwoma lub trzema kołami, z których jedno jest napędzane – do cięcia podłużnego, poprzecznego lub profilowego (po łuku, którego promień zależy od szerokości taśmy);
  • pilarka łańcuchowa – jako narzędzie tnące wykorzystywany jest łańcuch podobny do rowerowego którego ogniwa zaopatrzone są w zęby o specyficznym kształcie zbliżonym do litery U (ostrzy się je pilnikiem okrągłym) - do przerzynania zgrubnego;
  • wyrzynarka zaopatrzona w stosunkowo krótki brzeszczot mocowany w jednym punkcie poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do wyrzynania profili;
  • pilarka szablasta posiada krótki, zbieżny brzeszczot łukowato wygięty (stąd nazwa piły) lub prosty mocowany w jednym punkcie, poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym – do przerzynania poprzecznego.

Urządzenie wykorzystujące piłę jako narzędzie robocze nazywane jest pilarką, a obsługującą ją osobę pilarzem.

Niewielkie piły o specjalnej budowie stosuje się również w medycynie. Na przykład w chirurgii do przecinania kości podczas operacji, a także do przecinania lekkich opatrunków żywicznych usztywniających złamane kończyny. Piła do opatrunków zaopatrzona w małą tarczę posiada zabezpieczenie uniemożliwiające przecięcie materiałów miękkich, np. skóry pacjenta. Osiągnięte jest to przez niewielkie ruchy oscylacyjne okrągłej tarczy. Nie wykonuje ona pełnego obrotu, a jedynie niewielkie, ale szybkie ruchy tam i z powrotem.

Piła jest atrybutem np. św. Szymona, gdyż przy pomocy tego narzędzia wykonywano również egzekucje.

Piły długie jedno lub dwuchwytowe umiejętnie wyginane i wprawiane w wibracje za pomocą smyczka awansowały do rangi instrumentu muzycznego. Początek XX w. obfitował w wirtuozów tego „egzotycznego” instrumentu. Powstawały też konstrukcje pił koncertowych przeznaczonych tylko do muzykowania.

Linki zewnętrzne



This article uses material from the Wikipedia article "Piła (narzędzie)", which is released under the Creative Commons Attribution-Share-Alike License 3.0. There is a list of all authors in Wikipedia

Basics

3d,cad,model,library,download,drawing,step,cad blocks,basics,university,highschool,college,grammer school,statistics,3dprinted